نقش بازی در رشد و تربیت کودکان
اهمیت و نقش بازی در رشد و تربیت کودکان بر کسی پوشیده نیست. پیش از ورود به مدرسه، بازی های انفرادی مورد توجه کودک است و هرچه بزرگ تر می شود، به سمت بازی های اجتماعی گرایش می یابد. کودکان هرچه بزرگ تر می شوند، برای رشد، به تحرک بیشتری نیاز دارند ولی متاسفانه امروزه بازی های رایانه ای و فضای مجازی کودکان و نوجوانان را تحت سیطره خود درآورده اند و نقش تخریبی آن ها بر روح و روان و حتی جسم کودکان و نوجوانان می تواند جبران ناپذیر باشد. در این میان، مربیان و آموزگاران تربیت بدنی می توانند نقش بسزایی داشته باشند. این عزیزان می توانند با ترویج انواع بازی های جذاب در زنگ ورزش، زمینه رشد و نمو طبیعی را فراهم نمایند. البته می بایست این بازی ها مطابق ذوق و سلیقه بچه ها و مناسب سن آن ها باشد.
اهمیت ورزش و فعالیت بدنی در دوران کودکی
با توجه به ارتباط بین ظرفیت کارجسمانی و ابتلا به بیماری های سوخت و سازی، قلبی- عروقی و مزمن و به طور کلی طول عمر، مشخص می شود که اندازه اثر فعالیت بدنی در دوران کودکی بیش از سایر دوران های زندگی است. در حقیقت نقش فعالیت ورزشی در جلوگیری از توسعه چاقی و بیماری های مربوط به آن، تکامل عضلانی و استخوانی، بهبود کیفیت خواب و کاهش اضطراب که همگی از مولفه های سلامتی در دوران رشد هستند، در دوران کودکی، نقشی برجسته تر و موثر تر در سلامتی دوران های بعدی زندگی است.
۸۰ درصد چاقی بزرگسالی مربوط به چاقی دوران ۱۱ تا ۱۵ سالگی بوده و در جایی دیگر اشاره شده است که در مجموع ۲۵ درصد کسانی که در بچگی چاق بوده اند در بزرگسالی نیز چاق شده اند. همچنین ارتباط بین کم تحرکی و چاقی کودکان و افزایش بیماری های دوران بزرگسالی بیش از ارتباط کم تحرکی در دوران های دیگر زندگی است. به همین دلیل افزایش چاقی کودکان در سال های اخیر مورد توجه بسیاری قرار گرفته است.
تمرین پذیری کودکان
صرف نظر از اینکه هرگونه تحرک و فعالیت بدنی در کودکان توانایی های جسمانی و حرکتی و به طور کلی سواد حرکتی را بهبود می دهد و فواید سلامتی خاص خود را خواهد داشت، از منظر بهبود عملکرد های جسمانی و فیزیولوژیکی که باعث بهبود عملکرد های ورزشی شود. کودکان در قابلیت های مختلف جسمانی و فیزیولوژیکی تاثیر پذیری متفاوتی دارند. در حقیقت به نظر می رسد برای تاثیر پذیری قابلیت های جسمانی و فیزیولوژیکی بر اثر تمرین، یک دوران طلایی وجود دارد که در آن، تاثیر پذیری و تمرین پذیری کودکان بالاترین مقدار خود را دارد. مثلا به نظر می رسد که تمرین پذیری مهارتی و ظرفیت هوازی از ده تا یازده سالگی شروع می شود، ولی بالاترین تمرین پذیری در این متغیرها در پسران حدود چهارده سالگی است می باشد.
انواع فعالیت بدنی کودکان
فعالیت برای کودکان باید متنوع، مناسب برای توسعه و لذت بخش باشد. نمونه هایی از فعالیت های هوازی عبارت اند از: دوچرخه سواری ، پیاده روی، دویدن، بازی های میدانی(فوتبال- والیبال- بسکتبال) اسکیت و شنا. کودکان و نوجوانان نیز باید در فعالیت هایی که قدرت عضله را افزایش می دهند، دو یا سه روز در هفته شرکت کنند. نمونه هایی از فعالیت هایی که برای کودکان انجام می شود عبارت اند از: صعود، پریدن، غلت زدن، ژیمناستیک و انواع بازی ها. بی تحرکی یکی از عوامل مهم اضافه وزن و کمبود آمادگی جسمانی است. فعالیت های بی تحرک مانند تماشای تلویزیون، استفاده از رایانه و تلفن و بازی های ویدئویی غیر فعال باید روزانه کمتر از دو ساعت باشند.
نتیجه گیری
کمتر پدر یا مادری است که فواید چند بعدی تحرک جسمانی در فرزند خود به ویژه در خصوص تناسب اندام و کارایی حرکتی در فعالیت های روزمره را نشناسد، اما سن شروع فعالیت بدنی و ورزش یکی از دغدغه های اصلی خانواده هاست. در این راستا به نظر می رسد از دیدگاه (تحرک، منشور سلامت کودک) زندگی فعال می تواند از بدو تولد آغاز شود، هرچند این تحرک به صورت غیر فعال و توسط مادر باشد.
هدف این مجموعه فعالیت ها، افزایش سلامتی عمومی کودک و بدون جهت گیری به سمت ورز ش خاص است و در حقیقت،محور این گونه فعالیت ها افزایش سواد حرکتی کودک خواهد بود. در مراحل بعدی زندگی که معمولا پس از گذر از دهه اول شروع می شود، فعالیت های حرکتی و جسمانی کودک می تواند با هدف خاصی دنبال شود. توسعه ورزشی طولانی مدت مدل خوبی در این مورد است. به هر حال باید به سن تاثیر پذیری کودک از قابلیت های مختلف جسمانی و فیزیولوزیکی و رفتاری آگاهی پبدا کرد.
