عوامل مهم بر عملکرد ورزشی
یکی از موضوعاتی که در رابطه با تمرینات ورزشکاران اعم از مبتدی و حرفه ای در نظرگرفته می شود، عوامل مهم بر عملکرد ورزشی آن ها است که بسیار تاثیرگذار هستند و تغییر در آن ها ممکن است باعث بهبود و پیشرفت و یا افت در عملکرد ورزشکاران شود.
این عوامل به طور کلی به پنج دسته تقسیم می شوند:
- عوامل مرتبط با سیستم عصبی ورزشکاران.
- عوامل مرتبط با تغذیه و نکات مهم در رژیم غذایی ورزشکاران.
- عوامل مرتبط با اجرا و مهارت های حرکتی ورزشکاران.
- عوامل مرتبط با تولید انرژی و راه های حفظ و ذخیره آن در ورزشکاران.
در ادامه مطلب به تفصیل جزئی تر از یکسری از عوامل موثر بر عملکرد ورزشی می پردازیم که شناختن این عوامل و استفاده از آن ها باعث بیشترین تاثیر در بهبود عملکرد ورزشکاران می شود.
دمای محیط
درجه حرارت یا دمای محیط، آلودگی صوتی و رطوبت موجود در محل عواملی هستند که می توانند بر عملکرد ورزشکار و کیفیت تمرین تاثیر خوب و یا بد بگذارند. به طور مثال در یک مسابقه و یا جلسه تمرینی رشته وزنه برداری، تعداد بالای تماشاگران باعث بالارفتن کیفیت تمرین و جذابیت مسابقه خواهد شد و یا برعکس وجود آلودگی صوتی باعث افت در کیفیت تمرینی رشته تیراندازی می شود.
هرچه شرایط تمرینی ورزشکار مشابه با روز مسابقه باشد و تمام عوامل مهم به خوبی رعایت شود، نتیجه ای که ورزشکار در روز مسابقه می گیرد بهتر است. هم چنین محیطی که ورزشکار در آن فعالیت دارد، سطوح ورزشی و جنس زمین های و کف پوش های ورزشی، ابزار ها و تجهیزات استاندارد و به روز ورزشی از عواملی هستند که بی شک در موفقیت ورزشکار تاثیر زیای دارند.
خواب قبل از تمرین
هماهنطور که در مطالب قبلی اشاره کردیم ورزشکاران موفق و حرفه ای که سالهاست بدن سالمی دارند و عناوین قهرمانی خود را حفظ کردند از خواب کافی در زمان مناسب برخوردار هستند (مطالعه بیشتر اینجا کلیک کنید). علاوه بر میزان تایمی که ورزشکار در طول شبانه روز باید به آن توجه داشته باشد، خواب قبل از جلسه تمرین نیز از عوامل مهم بر عملکرد است و تاثیر بسیار زیادی بر مجموعه هورمون های بدنی و میزان ترشح آن ها دارد و می تواند باعث افزایش و یا کاهش در رکورد های او شود
بسیاری از رشته های ورزشی نیاز به تمرکز و دقت بالا و تصمیم گیری های فوری دارند که ورزشکاران این رشته باید توجه بیشتری به خواب و استراحت قبل از تمرین خود داشته باشند. زیرا کم خوابی باعث افزایش هورمون های استرسی آن ها و بالارفتن میزان کورتیزول در بدن آن ها می شود که نتیجه آن افت و کاهش عملکرد است.
شرایط تغذیه ورزشکار
همانطور که می دانید میزان مصرف کربوهیدرات ها، چربی ها، پروتئین ها، آب، مواد مغذی، ریزمغذی ها و ویتامین ها با توجه به رشته ورزشی که ورزشکار در آن فعالیت می کند و هم چنین سطح تمرینی و مبتدی و یا حرفه ای بودن و شدت تمرینات ورزشکار بسیار مهم و تاثیر گذار است. شرایط تغذیه ای در هر کدام از ورزشکاران با توجه به عوامل گفته شده با یکدیگر تفاوت دارد. به طور مثال مصرف یکسری مکمل های ورزشی ممکن است در بدن ورزشکار مبتدی به دلیل نبودن آن ذخایر در بدن وی، و تامین آن ها به وسیله مکمل ها، آثار قابل ملاحظه تری داشته باشد تا یک فرد ورزشکار که این ذخایر در بدن آن ها وجود دارد.
هم چنین مقدار و ترکیب کردن مواد غذایی ورزشکار قبل از تمرین نیز تاثیر گذار است. با توجه به اهداف ورزشی که هر ورزشکار با توجه به رشته ورزشی خود دارد ، یکسری مواد غذایی نیز می توانند در اجرای او تاثیر مثبت داشته و در صورت عدم رعایت تاثیر منفی داشته باشد. به طور مثال خوردن مواد غذایی کافئین دار مانند قهوه باعث افزایش چربی سوزی می شود، مصرف مواد غذایی حاوی کربوهیدرات برای ورزشکاران استقامتی باعث بالارفتن عملکرد استقامتی در آن ها می شود، مصرف مواد غذایی حاوی پروتئین باعث تسریع در روند عضله سازی در ورزشکاران قدرتی می شود.
بهترین زمان برای تمرین
زمان تمرین در روز از عوامل بسیار مهم است که تاثیر خیلی زیادی بر کیفیت تمرین دارد زیرا ساعت ها با میزان ترشح هورمون ها ارتباط تنگاتنگی دارند. با توجه به منحنی هایی که میزان دمای بدن را نشان می دهد، اکثرا بالاترین میزان دمای بدن ورزشکاران در ساعت ۶ بعد از ظهر است که با توجه به این موضوع بیشینه عملکرد قدرتی ورزشکاران در حین تمرین می تواند بین ساعت ۴ الی ۶ بعد ازظهر باشد. و یا به دلیل اینکه بیشترین مقدار ترشح هورمون کورتیزول در ساعت های ابتدایی روز است، بهتر است فعالیت های هوازی و یا افرادی که هدف چربی سوزی دارند در صبح ها و عصر ها تمرین داشته باشند.
دانش ورزشکار از علم تمرین
همانگونه که مربیان باید علم ورزشی خود را به روز کنند تا شاگردان آن ها بتوانند نتایج درخشانی کسب کنند، خود ورزشکاران نیز باید علم و دانش خود را بالا ببرند و از ریزه کاری های تمرین خود اطلاع داشته باشند. به طور مثال در خیلی از تیم های ورزشی مربیان ، ورزشکاران را وادار به دیدن فیلم های ورزشی و یا مسابقات حریفان قدرمتد می کنند که با دیدن آن ها بتوانند از ریزه کاری ها و فنون جدید اطلاعات کسب کنند و با آن ها آشنا شوند.
مربیانی که شخصیت و اخلاق های حرفه ای دارند و هدایت کردن و حتی حرف زدن آن ها نشان از حرفه ای بودن چند ساله آن ها دارد، تاثیر بسیار زیادی در حرف شنوی ورزشکار و داشتن جلسات تمرینی موفقیت دارد.
گرم کردن و سرد کردن، اصول مهم تمرین
تمام ورزشکاران از مبتدی تا حرفه ای با این اصول آشنا هستند و می دانند که گرم کردن و سرد کردن جزء جدایی ناپذیر از تمرینات آن ها است. متاسفانه خیلی از ورزشکاران به دلیل خستگی تمرین، در آخر تمرینات سرد کردن را فراموش و یا از عمد انجام نمی دهند و فرار می کنند که اینجا مربیان باید نقش خود را اجرا کنند. گرم کردن موفق، باعث بهبود در اجرا و سرد کردن باعث بازگشت به حالت اولیه می شود. اگر ورزشکار حرفه ای که در هفته ۹ الی ۱۴ جلسه تمرینی داشته باشد، در چنین شرایطی این دو اصل تمرینی برای او فوق العاده موثر و ضروری است.
